Quyết định 31/2026/QĐ-TTg: hàng hóa nhập khẩu nào bắt buộc làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập từ 14/08/2026?

Ngày 17/07/2026 • Weimex

Từ ngày 14/08/2026, Quyết định 31/2026/QĐ-TTg ngày 29/06/2026 của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực, thay thế Quyết định 23/2019/QĐ-TTg, quy định 12 nhóm hàng hóa nhập khẩu bắt buộc làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập thay vì được chuyển về làm thủ tục tại các chi cục hải quan nội địa. Danh mục gồm các mặt hàng có thuế suất cao và rủi ro gian lận lớn như thuốc lá, rượu, bia, ô tô dưới 16 chỗ, tàu bay, du thuyền, xăng, điều hòa công suất đến 90.000 BTU, bài lá, vàng mã, tiền chất thuốc nổ và vật liệu nổ công nghiệp, hàng ảnh hưởng quốc phòng an ninh, hàng từ vùng có cảnh báo dịch bệnh. Doanh nghiệp nhập khẩu các mặt hàng này cần rà soát lại kế hoạch logistics trước ngày hiệu lực.

Quyết định 31/2026/QĐ-TTg: hàng hóa nhập khẩu nào bắt buộc làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập từ 14/08/2026?

Làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập nghĩa là gì, khác gì với chuyển về hải quan nội địa?

Theo quy định chung của pháp luật hải quan, hàng hóa nhập khẩu có thể được đăng ký tờ khai tại chi cục hải quan cửa khẩu nơi hàng đến hoặc tại chi cục hải quan nơi doanh nghiệp có trụ sở, nhà máy, địa điểm kiểm tra tập trung. Cơ chế thứ hai, thường gọi là chuyển cửa khẩu hoặc vận chuyển hàng về địa điểm làm thủ tục trong nội địa, giúp doanh nghiệp chủ động về kho bãi và thời gian, đặc biệt với các nhà máy nằm sâu trong nội địa cách xa cảng biển.

Tuy nhiên, với một số nhóm hàng có thuế suất cao, trị giá lớn hoặc nhạy cảm về an ninh, việc cho phép vận chuyển về nội địa trước khi thông quan tạo ra rủi ro thẩm lậu hàng hóa vào thị trường trong quá trình vận chuyển. Vì vậy, từ Quyết định 15/2017/QĐ-TTg, sau đó là Quyết định 23/2019/QĐ-TTg và nay là Quyết định 31/2026/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ duy trì một danh mục hàng hóa nhập khẩu bắt buộc phải hoàn thành thủ tục hải quan ngay tại cửa khẩu nhập. Hàng thuộc danh mục này không được đưa về chi cục hải quan nội địa để đăng ký tờ khai, trừ các trường hợp ngoại lệ được quy định rõ trong Quyết định.

Danh mục 12 nhóm hàng nào phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập theo Quyết định 31/2026/QĐ-TTg?

Quyết định 31/2026/QĐ-TTg quy định 12 nhóm hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập, gồm:

Thuốc lá điếu, xì gà và các chế phẩm khác từ cây thuốc lá dùng để hút, hít, nhai, ngửi, ngậm.
Rượu.
Bia sản xuất từ malt.
Xe ô tô chở người dưới 16 chỗ ngồi.
Tàu bay, du thuyền.
Xăng các loại.
Điều hòa nhiệt độ công suất từ 90.000 BTU trở xuống.
Bài lá.
Vàng mã, hàng mã.
Tiền chất thuốc nổ, vật liệu nổ công nghiệp theo danh mục do Bộ Công Thương ban hành.
Hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh do Chính phủ ban hành.
Hàng hóa nhập khẩu từ quốc gia, vùng lãnh thổ có cảnh báo về nguy cơ dịch bệnh theo thông báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Điểm doanh nghiệp giao nhận cần đặc biệt lưu ý: trường hợp lô hàng nhập khẩu gồm nhiều chủng loại, trong đó có cả hàng thuộc danh mục và hàng ngoài danh mục nhưng đi chung một vận đơn, toàn bộ lô hàng phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập theo quy định tại Điều 4 của Quyết định. Nói cách khác, chỉ cần một mặt hàng trong danh mục xuất hiện trên vận đơn, cả lô hàng sẽ bị ràng buộc theo nguyên tắc này, nên việc gom nhiều loại hàng chung vận đơn cần được cân nhắc từ khâu đặt chỗ.

Cửa khẩu nhập được xác định thế nào theo từng phương thức vận tải?

Quyết định 31/2026/QĐ-TTg xác định cửa khẩu nhập tương ứng với từng phương thức vận chuyển như sau:

Đường biển và đường hàng không: cửa khẩu nhập là cảng biển, cảng hàng không nơi hàng hóa được dỡ xuống hoặc cảng đích ghi trên vận đơn, chứng từ vận tải.
Đường sắt: cửa khẩu nhập là ga đường sắt liên vận quốc tế ở biên giới.
Đường bộ và đường thủy nội địa: cửa khẩu nhập là cửa khẩu nơi hàng hóa nhập khẩu đi vào lãnh thổ Việt Nam.
Trường hợp đặc thù: hàng vận chuyển bằng đường biển có cảng đích ghi trên vận đơn là cảng nội địa ICD Phước Long tại Thành phố Hồ Chí Minh được làm thủ tục tại địa điểm này theo điều kiện ghi trên chứng từ vận tải.

Việc xác định đúng cửa khẩu nhập rất quan trọng khi lên kế hoạch vận chuyển: với hàng thuộc danh mục, doanh nghiệp phải bố trí nhân sự hoặc đại lý hải quan làm thủ tục ngay tại địa bàn cửa khẩu, thay vì đưa hàng về kho riêng rồi mới mở tờ khai như thói quen với hàng thông thường.

Những trường hợp nào vẫn được làm thủ tục tại địa điểm khác ngoài cửa khẩu nhập?

Quyết định 31/2026/QĐ-TTg không áp dụng cứng nhắc cho mọi tình huống. Một số trường hợp được lựa chọn làm thủ tục hải quan tại cơ quan hải quan khác ngoài cửa khẩu nhập, trong đó có:

Thiết bị, máy móc, vật tư nhập khẩu để xây dựng nhà máy, công trình được làm thủ tục tại cơ quan hải quan nơi có nhà máy, công trình hoặc kho của công trình.
Nguyên liệu, vật tư, linh kiện, máy móc, thiết bị nhập khẩu phục vụ gia công, sản xuất được làm thủ tục tại cơ quan hải quan nơi có nhà máy, cơ sở sản xuất.
Hàng hóa đưa vào khu phi thuế quan, kho ngoại quan theo quy định tương ứng.
Hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế được làm thủ tục tại cơ quan hải quan quản lý cửa hàng miễn thuế.
Hàng hóa phục vụ yêu cầu cứu trợ khẩn cấp và hàng hóa chuyên dùng phục vụ quốc phòng, an ninh theo quy định riêng.
Xăng dầu đưa về kho được cấp phép kinh doanh xăng dầu.
Hàng bưu chính, chuyển phát nhanh và một số trường hợp khác thực hiện theo quy định của Chính phủ về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan.

Doanh nghiệp thuộc các diện trên cần đối chiếu kỹ điều kiện áp dụng trong Quyết định và các văn bản hướng dẫn, vì mỗi ngoại lệ gắn với địa điểm làm thủ tục cụ thể chứ không phải được tự do lựa chọn bất kỳ chi cục nào.

Quyết định 31/2026/QĐ-TTg có hiệu lực khi nào và doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Quyết định 31/2026/QĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành ngày 29/06/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 14/08/2026 và thay thế Quyết định 23/2019/QĐ-TTg ngày 27/06/2019. Trong giai đoạn chuyển tiếp trước ngày hiệu lực, doanh nghiệp nhập khẩu các mặt hàng thuộc danh mục nên thực hiện các bước chuẩn bị sau:

Rà soát danh mục hàng hóa công ty đang nhập khẩu, đối chiếu với 12 nhóm hàng của Quyết định để xác định các lô hàng bị ảnh hưởng, đặc biệt lưu ý quy tắc chung vận đơn nêu trên.
Xem lại lịch tàu và kế hoạch giao hàng: các lô hàng thuộc danh mục về cảng từ ngày 14/08/2026 phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập, nên thời gian lưu bãi tại cảng và chi phí liên quan có thể thay đổi so với phương án chuyển về nội địa trước đây.
Chuẩn bị phương án nhân sự hoặc ký hợp đồng với đại lý hải quan tại các cửa khẩu nhập thường dùng, thay vì chỉ tổ chức đội chứng từ tại địa phương nơi đặt trụ sở.
Nếu thuộc diện ngoại lệ (nhập nguyên liệu sản xuất, gia công, xây dựng nhà máy, cửa hàng miễn thuế...), chuẩn bị sẵn hồ sơ chứng minh điều kiện áp dụng để khai đúng địa điểm làm thủ tục ngay từ đầu.
Theo dõi các văn bản hướng dẫn của Cục Hải quan và cập nhật phần mềm khai báo, vì mã địa điểm làm thủ tục trên tờ khai VNACCS phải khớp với quy định mới.

Kinh nghiệm từ giai đoạn áp dụng Quyết định 23/2019/QĐ-TTg cho thấy các vướng mắc thường phát sinh ở những lô hàng ghép nhiều mặt hàng và những doanh nghiệp quen chuyển hàng về kho riêng: tờ khai đăng ký sai địa điểm sẽ bị từ chối tiếp nhận, làm phát sinh chi phí lưu container, lưu bãi trong thời gian điều chỉnh. Chủ động rà soát trước ngày 14/08/2026 là cách phòng ngừa ít tốn kém nhất.